Başarılı olacağı düşünülen ve potansiyeli olduğu öngörülen bir iş fikrine sahip olan girişimciler kendi markaları ile yola çıkmayı tercih eder ve gelecek kaygılarından bir nebze de olsa uzaklaşıp sıfırdan bir marka kurmayı isterler. Bazı girişimciler henüz gerçek bir yükselişi yakalayamadan sektörden silinirken bazıları umut verici bir yolculuğun eşiğine gelebilirler.

Başarılı girişimcilerin işlerini büyüttüğü, franchise veren firmalar arasına girip küresel ölçüde başarılı olduğu örnekler birçok kişiye ilham kaynağı olur. Hali hazırda elde edilen somut başarıların varlığı girişimcilerin tedirginliklerini azaltır.

Bu yazımızda başarılarıyla dünya genelindeki birçok girişimciye ilham veren Ray Kroc hakkında bilgi bulabilir, Ray Kroc örneği üzerinden franchise dünyasında başarılı olan girişimcilerin 3 özelliğini öğrenebilirsiniz.

Ray Kroc

Franchise dünyasının starı ile yazımıza başlıyoruz. Şu an dünyanın en büyük franchise zincirleri arasında yer alan McDonalds’ı McDonald’s yapan kişinin Ray Kroc olduğunu tereddüt etmeden söyleyebiliriz. 1954 yılında McDonald kardeşlerle yolu kesişen ve bu kesişim sonucu dünya markası ortaya çıkaran Ray Kroc, vizyonu ile girişimcilere örnek olacak bir isim olma niteliği taşıyor. Ray Kroc hakkında söylenecek birçok şey var ama öncelikle geçmişinden kısaca bahsetmek istiyoruz. Çek kökenli bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Ray Kroc 1. Dünya Savaşı sırasında okulunu bırakmış ve 15 yaşında ambulans şoförlüğü yapmaya başlamıştır. Daha sonra kariyerinde makine satışından emlakçılığa birçok farklı yola sapmıştır.

Girişimcilik ruhu taşıyan Kroc’un hayatı tıpkı McDonald kardeşler gibi otoyol kenarındaki küçük hamburgerciyi görünce farklı bir maceraya dönüşmüştür. 1954 yılında Kroc McDonald kardeşlere milkshake makinesi satmak için giden Kroc konseptteki karlılığı sezmiş ve markayı ABD’de genişletmek istemiştir. 1955 yılında ilk McDonald’s restoranını açan Kroc sayesinde yalnızda 4 sene içerisinde McDonald’s şube sayısı 100’e çıkmıştır. Daha sonra ise tartışmalara konu olan bir değişim yaşanmış ve Ray 1961 yılında McDonald’s restoran konsepti için 2.7 milyon dolar ödeyip kardeşleri aradan çıkarmıştır.

Kimilerine göre etik olmayan bu davranış sorgulansa da franchise dünyasının en başarılı girişimcisinin Ray Kroc olduğu inkar edilemez. Sıfırdan kendi markasını kurmasa da işleyen bir yapının potansiyelini fark eden, işletme sahipleri ile anlaşan ve kısa sürede rekor sayıda franchise noktası açılmasını sağlayan girişimci, girişimcilik ruhunun en iyi temsilcilerinden biri olmayı başarmıştır. Vizyonu, hem ürün hem de pazarlama alanında yaptığı inovasyonlar, ihtiyaçları analiz edebilme yeteneği gibi özellikler sayesinde Ray Kroc franchise tarihine damga vurmuştur.

Franchise Dünyasında Başarılı Olanların Ortak Özellikleri

1. Fırsatları Görme

Girişimcilik ekosistemini bir düşünün. Herkes girişimci olma peşinde, herkesin birçok beklentisi var. Peki neden herkes yola çıktıklarında sahip oldukları umutları koruyamıyor? Acaba girişimciliğin özü yanlış mı anlaşılıyor? Aslına bakarsanız bu oldukça derin bir konu, girişimcilik ile iş kurmak arasında düşünüldüğü kadar organik bir bağ bulunmuyor. İş fikri bulan ve işini kuran kişilere genel olarak girişimci dense de girişimcilik daha derin bir konsepti ifade ediyor. Ray Kroc örneğinde net bir şekilde gördüğümüz gibi başarılı olmak için öncelikle fırsatları görebilmek gerekiyor. Sektörde, piyasada ya da bulunan lokasyonda fark etmez; başarılı girişimciler mevcut durumdaki fırsatları lehlerine çevirebiliyor. Kimileri bunu ihtiyaçları analiz ederek yapıyor kimileri ise yeni ihtiyaçlar yaratabileceğini fark ediyor. Kâr potansiyeli yüksek ve faydalı bir model bulunması için fırsatların öngörülebilmesi gerekiyor. “İş fikri tutar mı?”, “Talep yüksek olur mu?”, “Franchise vermek mantıklı mı?” gibi soruların yanıtları doğru bulunduğunda fırsatlar değerlendirilmiş, en azından süzgeçten geçirilmiş oluyor.

2. Hedef Kitleyi Tanıma

Otoyol kenarında ucuza hamburger ve kola satan bir dükkanın bugün dünya çapında bir marka olmasında hedef kitleyi tanımanın öneminin göz ardı edilmemesi gerekiyor. ABD gibi hamburgeri çok seven ve birçok hamburger dükkanı olan bir ülkede McDonald’s yapılanmasının başlaması da hedef kitleyi tanıma sayesinde gerçekleşiyor. Yazımızın kahramanı Ray Kroc yıllarca farklı sektörlerde çalışmış, restoranlarla bağlantıya geçmiş ve tüketicilerin alışkanlıklarını öğrenmiş bir model olarak gösterilebilir. Kime hitap edeceğini, hitap edeceği kişilerin beklentilerini, bu beklentilerin nasıl karşılanması halinde memnuniyet yaratacağını bildiği için de radikal bir değişimi başlatabiliyor. Kişisel özelliklerin de başarıda etkisi var tabi, ancak hedef kitleyi tanımadan gösterilen çabanın ne kadar işe yarayacağı oldukça tartışmalı bir konu olmayı sürdürüyor.

3. İnovatif Düşünme

Önceden küçük bir dükkanken hatta müşterilerin oturacakları alana dahi sahip değilken bugün McDonald’s şubelerinde müşterileri ayrıcalıklı hizmetler bekliyor. Bu hizmetlerin fikir babası da yine Kroc olarak karşımıza geliyor. Tek tip hamburgerden çeşitlere geçilmesi, şube sayısının arttırılması, pazarlama süreçlerinin yenilenmesi gibi aşamalar iş fikirlerinde inovatif düşünmenin önemini arttırıyor. Neticede tüm iş dünyası “farklılaşmak” için çabalamıyor mu? Farklılaşma çabası sektörel bazda değişebileceği için küçük ve sürdürülebilir yeniliklere açık olanlar ister istemez sürüden ayrılıyor. Kroc’un sahip olduğu hemen hemen tüm özellikler içerisinde başarısını en çok arttıranlardan biri olan inovatif düşünme becerisi günümüzde de önemini arttırarak devam ettiriyor.

Sonuç olarak franchise dünyasında başarılı olanlar insan üstü özellikleri nedeniyle belli konumlara yükselmiyor. İnovatif düşünüyor, hedef kitlesini tanıyor, fırsatları seziyor ve elbette kaliteden ödün vermiyor. Bu nedenle de iş dünyasına adım atmak isteyen girişimcilerin kendilerini sorgulaması öneriliyor. Umutla hayata geçirilen iş fikirlerinin hayal kırıklığı yaşatmaması için yapılması gerekenler zor değil, belki de yalnızca girişimcilik ruhu olarak adlandırdığımız olgunun beslenmesi gerekiyor. Siz de kendi başarı hikayenizin kahramanı olmak istiyorsanız çevrenize bakın, iş kurmak istiyorsanız gözlemlerinizi arttırın ve tanıyın; kime satış yapmak istiyorsanız sizden ne beklendiğini anlayın.